Opublikowano wyrok TK dot. aresztu tymczasowego

Sprzeczne z Konstytucją jest nieokreślenie jednoznacznie przesłanek przedłużenia tymczasowego aresztowania po wydaniu przez sąd pierwszej instancji pierwszego wyroku - uznał Trybunał Konstytucyjny. Wyrok TK z dnia 20 listopada 2012 r. (Dz. U. 2012 poz. 1327) ukazał się 28 listopada br.
TK orzekł, że art. 263 § 7 Kodeksu postępowania karnego w zakresie, w jakim nie określa jednoznacznie przesłanek przedłużenia tymczasowego aresztowania po wydaniu przez sąd pierwszej instancji pierwszego wyroku w sprawie, jest niezgodny z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 40 w zw. z art. 41 ust. 4 Konstytucji. W pozostałym zakresie umorzył postępowanie.


Trybunał rozpatrywał skargę Roberta B. Zakwestionował on art. 263 § 7 kpk. w zakresie, w jakim po wydaniu przez sąd pierwszej instancji pierwszego wyroku nie określa maksymalnego okresu stosowania tymczasowego aresztowania oraz nie wskazuje jednoznacznie przesłanek uzasadniających stosowanie tego środka zabezpieczającego.
TK stwierdził, że pozbawienie wolności powinno być uzależnione od przesłanek, na podstawie których można jednoznacznie ustalić, jak długo - ze względu na potrzeby wynikające z toczącego się procesu - tymczasowe aresztowanie będzie trwało. Tymczasem zgodnie z zaskarżonym przepisem po wydaniu przez sąd pierwszej instancji pierwszego wyroku, skazującego oskarżonego na karę pozbawienia wolności nie niższą niż trzy lata, stosowanie tymczasowego aresztowania jest dopuszczalne ze względu tylko na grożącą surową karę; sąd nie musi badać, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 258 § 1 lub § 3 kpk (uzasadniona obawa ucieczki lub ukrywania się oskarżonego albo że oskarżony będzie nakłaniał do składania fałszywych zeznań lub wyjaśnień albo w inny bezprawny sposób utrudniał postępowanie; uzasadniona obawa, że oskarżony, któremu zarzucono popełnienie zbrodni lub umyślnego występku, popełni przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub bezpieczeństwu powszechnemu, a zwłaszcza gdy popełnieniem takiego przestępstwa groził). To sprawia, że areszt tymczasowy może być stosowany bez potrzeby wykazania rzeczywistej potrzeby zabezpieczenia przebiegu toczącego się procesu. Dlatego art. 263 § 7 kpk nie spełnia testu proporcjonalności i z tego względu jest niezgodny z nakazem jednoznacznego określenia przesłanek pozbawienia wolności zawartym w art. 41 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
Z tymczasowym aresztowaniem wiążą się określone rygory, wynikające z natury tego środka zabezpieczającego, np. duże ograniczenie kontaktu ze światem zewnętrznym. Dotyczą one osoby, którą nadal chroni domniemanie niewinności. Ich stosowanie przez długi, nieprzewidywalny dla oskarżonego czas staje się z czasem nieproporcjonalne i urasta do poziomu nieludzkiego traktowania - stwierdził ponadto TK (SK 3/2012).
Źródło: www.trybunal.gov.pl.